داریوش اسدزاده


داریوش اسدزاده (زاده ۱ آذر ۱۳۰۲- درگذشت ۳ شهریور ۱۳۹۸) بازیگر تئاتر، سینما و تلویزیون ایران بود. **کودکی و تحصیلات** او به واسطه شغل پدرش که ارتشی بود در کرمانشاه به‌دنیا آمد و تا پنج سالگی در این شهر سکونت داشت و سپس به همراه خانواده به تهران بازگشت. دوره ابتدایی را در دبستان ترقی و دوره متوسطه را در دارالفنون به پایان برد و سپس وارد دانشکده بازرگانی و دارایی شد. وی که از کودکی به دیدن تئاتر می رفت و به هنر و موسیقی علاقه مند بود، هم زمان با تحصیل در دانشگاه و به دور از چشم پدر، وارد اولین دوره هنرستان هنرپیشگی نیز شد. او همچنین در دوران اقامت در آمریکا، تحقیقاتی در دانشگاه انجام داد و دوره‌هایی را طی کرد که مدرک معادل آن از سوی دانشگاه تهران به عنوان دکتری در رشته ادبیات هنر ارزیابی شده‌است. **فعالیت های حرفه ای** اسدزاده در سال ۱۳۲۳ به استخدام وزارت دارایی درآمد. او که در نوجوانی ویلن می‌نواخت و به‌دلیل مخالفت شدید پدر مجبور به ترک آن شده بود، در سال 1321 بازیگری و نویسندگی را در تئاتر لاله زار شروع کرد و در همان سال با نمایش کمدی لیلی و مجنون به نویسندگی و کارگردانی معزالدیوان فکری، برای اولین بار روی صحنه رفت. پس از آن در سال ۱۳۲۸ کار در سینما را با فیلم همسر مزاحم شروع کرد. او همچنین در سال ۱۳۳۵ از طرف اداره کل هنرهای زیبای ایران برای بزرگترین فستیوال بین‌المللی تئاتر عازم فرانسه شد و به مدت سه ماه در پاریس به مطالعه در حوزه تئاتر پرداخت. پس از بازگشت به ایران از طرف رادیوی ملی دعوت به کار شد و به اجرای نمایش های بسیاری در رادیو پرداخت. وی در سال 1346 به دعوت یکی از کمپانی های فیلمسازی که اجراهای او را در ایران مطلوب یافته بودند، راهی آمریکا شد و در فیلم در آمریکا اتفاق افتاد به کارگردانی جواد قائم مقامی ایفای نقش کرد. داریوش اسدزاده در سال 1348 به دلیل تراکم بالای کارهای هنری اش، درخواست بازنشستگی پیش از موعد داد و خدمت در وزارت دارایی را ترک کرد تا بتواند به صورت تمام وقت به شغل مورد علاقه اش بپردازد. او در سال ۱۳۵۱ به عضویت هیات مدیره سندیکای سینمای ایران درآمد و در سال ۱۳۵۵ جهت مطالعه و پژوهش در امور تئاتر به همراه خانواده‌اش به آمریکا رفت و ده سال در آنجا زندگی کرد. وی پس از مراجعت به ایران، در سال 1366و با بازی در فیلم گل مریم به عرصه بازیگری بازگشت و با سریال سمندون در سال 1374 وارد تلویزیون شد اما شهرت خود را بیشتر مدیون بازی در سریال خانه سبز است. اسدزاده در سال های ۱۳۷۹ و ۱۳۸۰ به ریاست انجمن بازیگران ایران منصوب شد و همچنین به مدت پنج دوره عضو هیات داوران خانه سینما بود. در سال ۱۳۹۵ ابراهیم شفیعی فیلم مستند زندگی و دیگر هیچ را درباره زندگی داریوش اسدزاده و در تقدیر از هفتاد سال فعالیت او در سینما ساخت. **زندگی شخصی** او در بیست و هفت سالگی با هما شاهرخی که از نوادگان قاجار بود ازدواج کرد ولی پس از هفده سال از او جدا شد. وی از همسر دومش سهیلا غزلی نیز جدا شد و در هفتاد و شش سالگی با طاهره‌خاتون میرزایی ازدواج کرد. اسدزاده از همسر دوم خود دو پسر دارد. **آثار** **تئاترها** • سه زندانی • پرواز دخترها • هنرپیشه • ازدواج فوری • میشل استروگف و مسیو ژوزف • پروفسور سوسول • شهر ما **فیلم های سینمایی** • همسر مزاحم. 1333 • کلاه غیبی. 1335 • آقای شانس. 1338 • صفرعلی. سعید نیوندی. 1339 • چهار تا شیطون. 1343 • آقای قرن بیستم. سیامک یاسمی. 1343 • جاهل ها و ژیگول ها. 1343 • پاسداران دریا. 1344 • دزد بانک. 1344 • سه تا بزن بهادر. 1344 • آقا دزده. 1345 • دختر کدخدا. 1345 • دو انسان. 1345 • شوخی نکن دلخور می شم. 1345 • لیلاج. 1345 • مرد نامرئی. 1345 • مومیایی. 1345 • آشیانه خورشید. 1346 • حقه بازان. 1346 • دنیای قهرمانان. 1346 • سوغات فرنگ. 1346 • عمو سبزی فروش. 1346 • مرد بی ستاره. 1346 • یکه بزن. 1346 • تونل. 1347 • دختر شاه پریون. 1347 • دلاور دوران.1347 • لوطی قرن بیستم. 1347 • من شوهر می خواهم. 1347 • پهلوان پهلوانان. 1348 • دور دنیا با جیب خالی. 1349 • میوه گناه.1349 • در آمریکا اتفاق افتاد. 1350 • راز درخت سنجد. 1350 • مبارزه با شیطان. 1350 • وحشی جنگل. 1350 • خردجال. 1351 • فتانه. 1351 • جعفر جنی و محبوبه اش. 1352 • خوشگذران. 1352 • زنجیری.1352 • شلاق. 1352 • علی کنکوری. 1352 • قربون زن ایرونی. 1352 • کی دسته گل به آب داده؟1352 • ناخدا با خدا. 1352 • حسین آژدان. 1352 • دروغگوی کوچولو.1352 • سازش. 1353 • عروس پابرهنه. 1353 • مرغ همسایه1353 • تیرانداز. 1354 • رفیق. 1354 • ممل آمریکایی. 1354 • زن و زمین/خوش غیرت. 1357 • گل مریم . حسن محمدزاده. 1366 • آخرین لحظه. 1367 • ارثیه. 1367 • زمان از دست رفته . پوران درخشنده. 1368 • دو نیمه سیب. کیانوش عیاری. 1370 • رابطه پنهانی. جهانگیر جهانگیری. 1371 • بلوف ساموئل. خاچیکیان. 1372 • شاهین طلایی. قدرت الله صلح میرزایی. 1372 • همسر .مهدی فخیم زاده. 1372 • روز شیطان . بهروز افخمی. 1373 • سفر به خیر. داریوش مودبیان. 1373 • بوی کافور، عطر یاس. بهمن فرمان آرا. 1378 • آبادان. 1381 • کفش های جیرجیرک دار. شاپور قریب. 1381 • این ترانه عاشقانه نیست. 1384 • ستاره ها 3(ستاره بود).1384 • جعبه موسیقی. 1386 • خاطره. 1387 • دوازده صندلی. 1390 • قلاده های طلا. 1390 • ساکن خانه چوبی. 1391 • رفقای خوب. 1393 • یتیم خانه ایران. 1393 • مرگ در می زند. 1393 • سلام پدر بزرگ. 1393 • مستند زندگی و دیگر هیچ. 1394 • پنجاه کیلو آلبالو. 1394 • شکلاتی. 1395 **فیلم و سریال های تلویزیونی** • سوخته دلان. بهروز طاهری. 1374 • آرزوی پردردسر. محمود جعفری. 1374 • داستان یک شهر. خسرو معصومی. 1374 • خانه های شاد. خسرو معصومی. 1374 • سمندون. ناصر هاشمی . 1374 • خانه سبز . 1375 • فروشگاه. احمد بهبهانی. 1375 • همه فرزندان من. محمد دستگردی . 1376 • آخرین بازمانده. مهدی قاسمی. 1376 • قصه های چهار فصل. 1376 • بافته های رنج. مجید بهشتی. 1376 • روزگار جوانی. شاپور قریب و اصغر توسلی. 1377 • مهاجمین. 1378 • یکی بود، یکی نبود. جواد ارشاد. 1378 • آژانس دوستی. گروه کارگردانان . 1378 • داستان های نوروز. مرضیه برومند. 1379 • پانزده مسافر. مهدی طاهری. 1379 • دختران. اصغر توسلی. 1379 • چراغ جادو. همایون اسعدیان. 80-1379 • خانه آرزوها. حسین سهیلی زاده. 1380 • روزهای آرزو. شاهرخ حمیدی مقدم. 1380 • رستوران خانوادگی. حسین سهیلی زاده. 1380 • لحظه قاصدک. ایرج حبشی. 81-1380 • مهمان پذیر طوبی. منوچهر پوراحمد . 1381 • مدرک اصلی. مهدی صباغ زاده. 1381 • هیچ کس. حمیدرضا حافظی. 1381 • قصه های شبانه. سعید آقاخانی. 1381 • رانت خوار کوچک. حسین سهیلی زاده. 1382 • این سه نفر. اصغر توسلی. 1382 • عروس. پویان طایفه. 1382 • عشق گمشده. حسین سهیلی زاده. 1383 • بابای خجالتی. شاپور قریب. 1383 • دیروز، امروز، فردا. مسعود شاه محمدی. 1383 • بوی گل های وحشی. حسینعلی لیالستانی. 1384 • و خدا عشق را آفرید. مسعود شاه محمدی. 1384 • یک وجب خاک. علی عبدالعلیزاده. 1386 • خواستگاران. مهدی مظلومی. 1386 • بی گناهان. احمد امینی. 87-1386 • بچه های دهکده. محمد باقری نیکو. 1387 • همه بچه های من. مرضیه برومند. 1387 • تله فیلم گنج خانه سفید. شاهد احمدلو. 1388 • تله فیلم گور به گور. بهرنگ توفیقی. 1388 • زمین انسانها. ابوالحسن داوودی. 1388 • هوش سیاه - سری اول. مسعود آب پرور. 1388 • گاوصندوق. مازیار میری. 1388 • دفترخانه شماره 13 . سید وحید حسینی. 1388 • تله فیلم شغل شریف. سیداحمد حسنی. 1389 • تله فیلم یه قندون نمک. منوچهر صفرخانی. 1389 • چمدان. خسرو ملکان. 1390 • مهمانان ویژه. سید جواد رضویان. 1390 • تله فیلم مأموریت غیرممکن. جواد رجب زاده. 1390 • تله فیلم شاعر و برادران. عباس مرادیان . 1391 • قاب خاطره. حجت ذیجودی. 93-1392 • سی و نه هفته. مرتضی هرندی. 1393 • دردسرهای عظیم 2 . برزو نیک نژاد. 1394 • نفس شیرین. سیامک خواجه وند. 1394 • گشت ویژه. مهدی رحمانی. 1395 • چرخ فلک. احسان عبدی پور. 1395 **تالیفات** • سیری در تاریخ تئاتر ایران (قبل از اسلام تا سال ۱۳۵۷ شمسی)تهران: آوردگاه هنر و اندیشه، ۱۳۹۰. • برگ‌های خواندنی: گزینشی از رویدادهای تاریخی. تهران: نشر افراز، ۱۳۹۲. • تماشاخانه تهران به روایت داریوش اسدزاده. تهران: نشر افراز، ۱۳۹۴. • خاطرات طهران، تهران: نشر فاصله، ۱۳۹۷. (عنوان دیگر:تهران و خاطراتش) • لاله‌زار و خاطرات (عنوان دیگر: از لاله‌زار تا شانزه‌لیزه) **جوایز و دستاوردها** داریوش اسدزاده در سال ۱۳۹۱ از رئیس‌جمهور وقت ایران، نشان درجه یک فرهنگ و هنر دریافت کرد. او همچنین در سال ۱۳۷۷ در فیلم کوتاه دایره ساخته محمد شیروانی بازی کرد که این فیلم منتخب منتقدان بین‌المللی جشنواره کن در سال ۱۹۹۹ میلادی شد. داریوش اسدزاده در سوم شهریور 1398 پس از یک دوره بیماری در تهران درگذشت.