علی ندایی - پیشگفتار 

در برخی آثار هنری، اسطوره یادگاری از گذشته است؛ اما در آثار علی ندایی، اسطوره هنوز زنده است، حرکت می‌کند، می‌جنگد و با انسان امروز سخن می‌گوید. خطوط پرانرژی، فیگورهای انسانی و حیوانی، اسب‌هایی که گویی شاهدان خاموش تاریخ‌اند و روایت‌هایی که از دل شاهنامه به جهان معاصر راه یافته‌اند، زبان تصویری هنرمندی را شکل داده‌اند که نقاشی را نه بازنمایی گذشته، بلکه راهی برای فهم اکنون می‌داند.

مسیر هنری او از طراحی آغاز شد؛ از باوری که طراحی را خالص‌ترین تجلی اندیشه هنرمند می‌داند. سال‌های تحصیل در دانشگاه هنر، شاگردی نزد استادانی چون محمدابراهیم جعفری و محمدحسین حلیمی، بیش از دو دهه تدریس در دانشگاه‌ها و حضور مستمر در نمایشگاه‌های داخلی و بین‌المللی، تجربه‌ای را شکل داده که در آن آموزش، پژوهش و آفرینش هنری به یکدیگر پیوند خورده‌اند.

آنچه علی ندایی را متمایز می‌کند، نگاه او به اسطوره به‌عنوان زبانی برای روایت مسائل امروز است. شخصیت‌های شاهنامه در آثار او تنها بازآفرینی تاریخی نیستند؛ آنان وارد جهان معاصر می‌شوند، نقش‌های تازه می‌یابند و حتی سرنوشتشان تغییر می‌کند. برای او اسطوره، قالبی برای تکرار گذشته نیست، بلکه ابزاری برای بیان پرسش‌های امروز درباره انسان، قدرت، خشونت، امید و سرنوشت است. اسب، شیر، سوار و دیگر عناصر آثارش، بیش از آنکه شخصیت باشند، نشانه‌هایی از حافظه تاریخی و تجربه انسانی‌اند.

نمایشگاه‌های متعدد انفرادی و گروهی در ایران، لندن، استانبول، پاریس، دبی و دیگر رویدادهای هنری، در کنار حضور آثارش در بازار هنر و حراج تهران، تنها بخشی از کارنامه حرفه‌ای اوست. با این حال، تأثیر او تنها در نمایشگاه‌ها خلاصه نمی‌شود. سال‌ها تدریس، تربیت هنرجویان و دفاع از جایگاه طراحی به‌عنوان بنیان اندیشه بصری، بخش مهمی از میراث هنری او را شکل داده است. در نوشته‌ها و گفت‌وگوهایش نیز همواره بر جایگاه طراحی به‌عنوان سرچشمه آفرینش هنری تأکید کرده است.

در این گفت‌وگو، تنها درباره نقاشی سخن نخواهیم گفت. از نسبت طراحی و نقاشی، نقش خط در شکل‌گیری تصویر، جایگاه اسطوره در هنر معاصر، مسئولیت اجتماعی هنرمند، آموزش هنر، اقتصاد هنر، آینده نسل جوان، تأثیر هوش مصنوعی بر هنرهای تجسمی و تجربه زیسته یک نقاش در بیش از چهار دهه فعالیت هنری خواهیم شنید. این گفت‌وگو همچنین فرصتی است برای شناخت فرایند شکل‌گیری آثار؛ از نخستین اتودها تا تبدیل آنها به زبان تصویری شخصی و مستقل.

در روزگاری که تصویر با سرعتی بی‌سابقه تولید و مصرف می‌شود، تجربه هنرمندانی که بر مشاهده، طراحی، اندیشه و حافظه فرهنگی تکیه دارند، ارزش تازه‌ای پیدا می‌کند. آیا اسطوره هنوز می‌تواند زبان فهم انسان معاصر باشد؟ آیا طراحی، همچنان خالص‌ترین روایت ذهن هنرمند باقی خواهد ماند؟ و هنر، در جهانی که فناوری و هوش مصنوعی مرزهای تازه‌ای پیش روی آن گشوده‌اند، چگونه می‌تواند هویت انسانی خود را حفظ کند؟

پروژه آرته با هدف ثبت تاریخ شفاهی اندیشه و تجربه نخبگان ایران، این گفت‌وگو را به‌صورت ساختاریافته و چندجلسه‌ای ثبت می‌کند. حاصل این فرآیند، علاوه بر نسخه تصویری، به متن علمی، ترجمه، چکیده پژوهشی و متادیتای قابل جست‌وجو تبدیل خواهد شد تا تجربه زیسته هنرمند، به منبعی ماندگار برای پژوهشگران، دانشجویان و نسل‌های آینده بدل شود. جست‌وجوی آرته، ثبت حافظه فرهنگی ایران از خلال روایت کسانی است که با آثار خود، زبان تازه‌ای برای دیدن جهان آفریده‌اند.

بیوگرافی علی ندایی 

علی ندایی، هنرمند طراح و نقاش ایرانی، در ۱۰ تیرماه ۱۳۳۶ در آبادان متولد شد. او فعالیت حرفه‌ای خود را از سال ۱۳۶۲ هم‌زمان با ورود به دانشگاه هنر آغاز کرد و در طول بیش از چهار دهه فعالیت هنری، به‌عنوان یکی از نقاشان معاصر ایران با رویکردی فیگوراتیو و اسطوره‌محور شناخته شده است.

آثار ندایی با تمرکز بر انسان، حیوانات، اسطوره‌ها و روایت‌های تاریخی شکل گرفته‌اند. او با بهره‌گیری از طراحی قدرتمند، خطوط پویا و ترکیب‌بندی‌های پرتحرک، فضایی شخصی و بیانگر در نقاشی‌های خود ایجاد کرده است. حضور فیگورهایی همچون اسب و شیر، و بازخوانی شخصیت‌ها و روایت‌های اسطوره‌ای به‌ویژه از شاهنامه، از ویژگی‌های مهم زبان بصری او به شمار می‌رود.

ندایی از شاگردان محمدابراهیم جعفری و محمدحسین حلیمی بوده و در کنار هنرمندانی چون احمد وکیلی، علی ذاکری و کریم نصر فعالیت و ارتباط هنری داشته است. او همچنین عضو گروه هنری «+۳۰» بوده که پس از انقلاب توسط علیرضا سمیع‌آذر و شهناز ذهاب شکل گرفت.

تحصیلات

• کارشناسی نقاشی، دانشگاه هنر تهران

• کارشناسی ارشد نقاشی، دانشگاه هنر تهران

ندایی آموزش هنری خود را در دانشگاه هنر ادامه داد و در مسیر شکل‌گیری نگاه هنری خود از استادانی چون محمدابراهیم جعفری و محمدحسین حلیمی تأثیر پذیرفت.

فعالیت‌ها و آثار

علی ندایی بیش از بیست سال در دانشگاه‌های ایران به تدریس طراحی و نقاشی پرداخته و نقش مؤثری در آموزش نسل‌های جدید هنرمندان داشته است.

ویژگی‌های اصلی آثار او:

• توجه ویژه به طراحی و ساختار خط

• استفاده از فیگورهای انسانی و حیوانی

• بازآفرینی اسطوره‌ها و روایت‌های تاریخی

• ترکیب عناصر سنتی و معاصر در نقاشی

• استفاده از شخصیت‌های اسطوره‌ای در ارتباط با مسائل امروز

ندایی در آثار خود بسیاری از اسطوره‌ها، به‌ویژه شخصیت‌های شاهنامه، را بازخوانی کرده و با تغییر و تفسیر دوباره روایت‌های تاریخی، آن‌ها را به زبان تصویری معاصر نزدیک کرده است.

نمایشگاه‌های انفرادی منتخب

• ۱۴۰۳: «جنگ شروعی از یک پایان»، گالری خط سفید، تهران

• ۱۴۰۱: «شکار»، گالری ثالث، تهران

• ۱۳۹۷: «اسطوره در مه»، هفته هنر تیر، گالری آتبین، تهران

• ۱۳۹۷: «اسطوره‌های خاموش»، کاما گالری، لندن

• ۱۳۹۴: گالری آتبین، تهران

• ۱۳۹۳: گالری پِرا، استانبول، ترکیه

• ۱۳۹۰: گالری فروهر، تهران

• ۱۳۸۸: گالری ماه مهر، تهران

• ۱۳۸۵: گالری الهه، تهران

• ۱۳۷۷: گالری افرند، تهران

• ۱۳۷۶ و ۱۳۷۵: گالری آریا، تهران

نمایشگاه‌های گروهی منتخب

• ۱۴۰۴: فضای معاصر آیریس، دبی

• ۱۴۰۴: «شکارگران سیمرغ»، گالری آتبین، تهران

• ۱۴۰۴: «فکر | ماده | میدان»، شار گالری، تهران

• ۱۴۰۴: «رو در رو»، گالری کاما، تهران

• ۱۴۰۲: «تن آدمی»، گالری ویستا، تهران

• ۱۴۰۲: «گنجینه ۳»، گالری لیام، تهران

• ۱۴۰۲: «آدم‌واره»، گالری مریم، کاشان

• ۱۴۰۰: «آرشیو ۲»، گالری آرتیبیشن، تهران

• ۱۳۹۹: «من»، گالری هان، شیراز

• ۱۳۹۸: «مروری بر آثار نقاشی نوگرایان فیگوراتیو ایران»، گالری ایده، تهران

• ۱۳۹۷: نمایشگاه «آثار هنر ایرانی»، گالری سن روک، پاریس

• ۱۳۸۳: گروه هنری +۳۰، ارمنستان

آرت‌فرها

• ۱۴۰۴: MEN Art Fair، پاریس (با ارائه توسط فضای معاصر آیریس)

دستاوردها و جوایز

• بیش از چهار دهه فعالیت حرفه‌ای در عرصه نقاشی و طراحی معاصر ایران

• حضور در نمایشگاه‌های متعدد داخلی و بین‌المللی

• شرکت در آرت‌فرهای معتبر بین‌المللی از جمله MEN Art Fair پاریس

• نقش مؤثر در آموزش طراحی و نقاشی در دانشگاه‌های ایران

• عضویت در گروه هنری «+۳۰» و مشارکت در جریان‌های نوگرای نقاشی معاصر ایران

• حضور آثار در مجموعه‌های خصوصی و بازار هنر ایران؛ نخستین حضور او در حراجی‌ها به حراج تهران در سال ۱۳۹۴ بازمی‌گردد