پیشگفتار گفتگو با مسعود شعاری

مسعود شعاری (زادهٔ ۱۳۴۰، تهران) از چهره‌های شناخته‌شدهٔ سه‌تار در موسیقی ایرانی است؛ آهنگسازی که مسیر هنری‌اش را از کودکی با آموزش سنتور آغاز کرد و سپس سه‌تار را نزد استادانی چون داریوش طلایی پی گرفت و از سال ۱۳۶۱ آموزش ردیف و همچنین آموختن تار را در کنار محمدرضا لطفی ادامه داد. او در کنار این مسیر آموزشی، قطعات بسیاری از موسیقی قدما را نیز نزد اصغر بهاری فرا گرفت و بعدها با همراهی استادانی چون مهدی کمالیان و محمود هاشمی به پژوهش و بازسازی مکاتب سه‌تارنوازی قدما پرداخت؛ مسیری که ثمره‌اش آثاری چون شباهنگ و کاروان صبا بود. 

شعاری علاوه بر بازآفرینی سنت‌های سه‌تار، به تجربه‌گری نیز گرایش داشته و در حوزه موسیقی تلفیقی کوشیده است «گفت‌وگویی شنیدنی» میان سه‌تار و سازهای غیرایرانی ایجاد کند؛ رویکردی که در آلبوم‌هایی چون سیر (با همکاری کریستف رضاعی)، انتظار (دونوازی سه‌تار و طبلا با درشن آنند)، در سایه باد و رهاب دیده می‌شود. در کنار اجرا و آهنگسازی، او با تأسیس مرکز آموزشی همساز به تربیت هنرجویان و انتقال تجربه به نسل جوان پرداخته و فعالیت حرفه‌ای‌اش را هم‌زمان در موسیقی اصیل و تجربه‌های معاصر دنبال کرده است

آنچه مسعود شعاری را از بسیاری هم‌نسلانش متمایز می‌کند، پیوند کم‌ادعای وفاداری به ریشه‌های ردیف و مکتب‌های قدیم سه‌تار با جسارت تجربه و گفت‌وگو با جهان امروز است؛ هنرمندی که در کنار آموزش و اجرا، مسیر پژوهش و بازسازی شیوه‌های کهن را جدی گرفته و در عین حال، امکان‌های تازه‌ای برای شنیدن سه‌تار در کنار صداها و سازهای دیگر گشوده است. این پیشگفتار دعوتی است به گفت‌وگو با موسیقی‌دانی که کارنامه‌اش نشان می‌دهد برای او، موسیقی نه فقط حفظ سنت، بلکه زنده نگه‌داشتنِ سنت از راه خلق و تجربه است

بیوگرافی مسعود شعاری

مسعود شعاری (متولد ۲۲ دی ۱۳۴۰، تهران) آهنگساز، نوازنده برجسته سه‌تار و پژوهشگر موسیقی سنتی ایرانی است. او از شاگردان برجسته استاد محمدرضا لطفی و اصغر بهاری به شمار می‌رود و با بازسازی و اجرای آثار قدما و همچنین خلق آثار تلفیقی، جایگاه ویژه‌ای در موسیقی ایران یافته است.

 زندگی و تحصیلات

مسعود شعاری در ۲۲ دی ۱۳۴۰ در تهران متولد شد. او موسیقی را از کودکی با فراگیری سنتور نزد منیژه علی‌پور آغاز کرد. سپس نزد داریوش طلایی و حسین علیزاده به نوازندگی سه‌تار پرداخت. از سال ۱۳۶۱ آموزش ردیف موسیقی ایران و نوازندگی تار را نزد محمدرضا لطفی آغاز کرد و قطعات بسیاری از موسیقی قدما را نزد استاد اصغر بهاری آموخت. او با کمک اساتیدی چون مهدی کمالیان و محمود هاشمی، به پژوهش و بازسازی مکاتب سه‌تارنوازی قدما (صبا، هرمزی، فروتن، عبادی و دیگران) پرداخت.

 فعالیت‌های هنری

مسعود شعاری از دهه ۱۳۶۰ در گروه‌های شیدا و عارف حضور داشت و در آلبوم‌های متعدد به‌عنوان نوازنده و آهنگساز مشارکت کرد. او در ادامه مسیر هنری خود به تجربیات تلفیقی روی آورد و چهار آلبوم تلفیقی خلق کرد که گفت‌وگویی میان سه‌تار و سازهای غیرایرانی را به نمایش می‌گذارد.

او همچنین مرکز آموزشی همساز را تأسیس کرد و شاگردان بسیاری تربیت نمود. آثار مکتوب او نیز شامل نت‌نویسی، تحلیل و بازسازی آثار قدما است.

 آلبوم‌ها (گزیده)

- راز و نیاز (۱۳۶۷) – با گروه شیدا و عارف

- کاروان صبا (۱۳۷۴) – تنظیم و اجرای آثار ابوالحسن صبا برای سه‌تار

- یادواره استاد نورعلی برومند (۱۹۹۵) – با گروه شیدا

- نیایش (۲۰۰۰) – با گروه اصل انتخاب

- سیر (۱۳۸۰) – موسیقی تلفیقی با کریستف رضاعی

- انتظار (۱۳۸۴) – دونوازی سه‌تار و طبلا با درشن آنند

- در سایه باد (۱۳۸۶) – با آرش مینویی و درشن آنند

- شباهنگ (۱۳۸۹) – سه‌تارنوازی به شیوه قدما با کوشان یغمایی

- غروب (۱۳۸۹) – با گروه همساز

- رهاب (۱۳۹۰) – با گروه رهاب

- کنسرت نیاوران (۱۳۹۰) – با سینا شعاری و درشن آنند

- سایه‌وار (۱۳۹۶) – با پژمان حدادی

- افسانه روزگار (۱۳۹۷) – با گروه همساز

 کتاب‌ها

- گنجینه سه‌تار – بازسازی آثار قدما و تنظیم برای سه‌تار، سرای اهل هنر

- کاروان صبا – مجموعه قطعات استاد ابوالحسن صبا تنظیم برای سه‌تار، سروش

- سیر – مجموعه قطعاتی برای سه‌تار

- از سیر تا غروب؛ سه‌تارنوازی معاصر (به کوشش جعفر صالحی)، هنر موسیقی

- تحلیل، نت‌نگاری و نگرشی بر ساختار موسیقی دستگاهی ایران (۱) دستگاه ماهور، عارف

- تحلیل، نت‌نگاری و نگرشی بر ساختار موسیقی دستگاهی ایران (۲) دستگاه چهارگاه، هنر موسیقی